Brandsit

Tag: NASK

  • Polska wzmacnia cyberobronę. NASK i Policja łączą siły w projekcie CROPT

    Polska wzmacnia cyberobronę. NASK i Policja łączą siły w projekcie CROPT

    Polskie służby bezpieczeństwa cyfrowego — NASK‑PIB, Policja oraz Prokuratura — rozpoczynają wspólną realizację projektu CROPT, finansowanego z unijnych zasobów Krajowego Planu Odbudowy (KPO), o wartości blisko 37,5 mln zł. Projekt ma zakończyć się w czerwcu 2026 roku.

    Głównym celem inicjatywy jest usprawnienie reagowania państwa na cyberincydenty poprzez integrację kompetencji analityków z zespołu CERT Polska, funkcjonariuszy Policji, a także Prokuratury. Kluczowa część przedsięwzięcia to utworzenie systemu teleinformatycznego, który usprawni komunikację i koordynację działań między CSIRT NASK, służbami ścigania oraz instytucjami dotkniętymi atakami.

    System ma zapewnić przejrzystość procedur, spójność dokumentacji oraz niepodważalność analiz.

    Projekt przewiduje również modernizację jednostek Policji – zarówno pod kątem sprzętowym, jak i kompetencyjnym – wprowadzając dedykowane szkolenia, zakup specjalistycznego oprogramowania oraz modernizację infrastruktury.

    Działania wpisują się w realną odpowiedź na rosnącą falę cyberzagrożeń.

    W latach 2022–2024 CSIRT NASK odnotował w sektorze publicznym prawie sto incydentów związanych z ransomware. Takie ataki wymagają szybkiej reakcji oraz analizy cyfrowych śladów, co stanowi klucz do skutecznego ścigania sprawców. 

    Projekt CROPT jest jednym z czterech kluczowych składników większej reformy w ramach KPO: „Zwiększenie cyberbezpieczeństwa systemów informacyjnych, wzmocnienie infrastruktury przetwarzania danych oraz optymalizacja działania organów ścigania” (Inwestycja C3.1.1).

    Jego realizacja przyczyni się do podniesienia krajowej odporności na cyberatak i rozwinięcia struktur reagowania.

    Podsumowanie kluczowych obszarów:

    • Wartość i finansowanie: ok. 37,5 mln zł z KPO, zakończenie – czerwiec 2026.
    • Zakres działań: system teleinformatyczny, sprzęt, oprogramowanie, szkolenia.
    • Współpraca instytucji: NASK-PIB, Policja, Prokuratura, CERT Polska.
    • Tło projektu: blisko 100 ataków ransomware na podmioty publiczne (2022–2024).

    Dzięki CROPT państwo uzyskuje nową, zintegrowaną strukturę reagowania, zdolną do szybszego i precyzyjniejszego przeciwdziałania cyberzagrożeniom, co stanowi istotny krok w kierunku wzmocnienia cyberobrony kraju.

  • Cyberzagrożenia pod lupą AI – NASK przewodzi międzynarodowemu projektowi AIPITCH

    Cyberzagrożenia pod lupą AI – NASK przewodzi międzynarodowemu projektowi AIPITCH

    NASK – Państwowy Instytut Badawczy podległy Ministerstwu Cyfryzacji – objął przewodnictwo w międzynarodowym projekcie AIPITCH, którego budżet wynosi blisko 8 mln euro. Celem projektu jest opracowanie zaawansowanych narzędzi opartych na sztucznej inteligencji (AI), które wspomogą zespoły operacyjne w szybszym wykrywaniu i neutralizowaniu cyberataków. W ramach AIPITCH planowane jest stworzenie inteligentnych systemów ostrzegania, chatbotów AI do analizy zgłoszeń oraz rozbudowanych baz danych dotyczących nowych form cyberataków.

    Wiceminister cyfryzacji, Paweł Olszewski, wyraził zadowolenie z faktu, że to właśnie polski instytut przewodzi temu przedsięwzięciu, podkreślając, że AIPITCH to inwestycja w bezpieczną przyszłość obywateli, instytucji i firm. Projekt ma na celu wzmocnienie ochrony infrastruktury krytycznej oraz podniesienie poziomu bezpieczeństwa cyfrowego, co jest fundamentem stabilnego państwa i gospodarki.

    Na czele konsorcjum stoi dr inż. Anna Felkner, dyrektorka Pionu Badań i Rozwoju Cyberbezpieczeństwa w NASK. Podkreśliła ona, że sukces koordynatora projektu polega na przekształceniu wizji w rzeczywistość poprzez zgromadzenie partnerów, którzy z pasją i zaangażowaniem tworzą rozwiązania zmieniające przyszłość. Celem jest opracowanie narzędzi, które wzmocnią zespoły operacyjne odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo, czyniąc ich pracę bardziej efektywną.

     – Cieszę się, że zbudowaliśmy konsorcjum złożone z silnych merytorycznie międzynarodowych partnerów. Wspólnie będzie ono prowadziło badania, które doprowadzą do stworzenia nowych narzędzi wzmacniających zespoły operacyjne odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo. Uczyni to ich pracę bardziej skuteczną i wydajną – mówi Anna Felkner. 

    W ramach projektu AIPITCH przewidziano:

    • Zaawansowany chatbot AI: Intuicyjne narzędzie umożliwiające szybkie zgłaszanie incydentów oraz podejrzanych aktywności. Dzięki AI chatbot będzie przeprowadzał wstępną analizę zgłoszeń, przyspieszając reakcję na zagrożenia.
    • Systemy wczesnego ostrzegania: Automatyczne narzędzia do błyskawicznego wykrywania exploitów, kampanii phishingowych i innych zagrożeń, pozwalające na reakcję zanim zagrożenie się rozwinie.
    • Analiza dużych zbiorów danych: Wykorzystanie modeli językowych (LLM) do przetwarzania ogromnych ilości danych z logów systemowych, raportów bezpieczeństwa i innych źródeł, co umożliwi szybkie identyfikowanie nowych podatności oraz trendów w atakach.
    • Integracja AI z kluczowymi procesami operacyjnymi: Włączenie zaawansowanych narzędzi AI do procesów takich jak monitorowanie ruchu sieciowego, analiza logów, reagowanie na incydenty czy ocena ryzyka. Dzięki temu rutynowe zadania będą wykonywane szybciej i precyzyjniej, odciążając analityków i pozwalając im skupić się na bardziej złożonych zagadnieniach.
    • Wielkoskalowe bazy danych o zagrożeniach: Obszerne repozytoria zawierające informacje o atakach, podatnościach, narzędziach używanych przez cyberprzestępców oraz przykładach złośliwego oprogramowania. Stałe uzupełnianie tych baz o nowe informacje z całego świata pozwoli na śledzenie globalnych trendów w czasie rzeczywistym i trenowanie modeli AI na najnowszych danych.

    NASK, jako lider projektu, otrzyma na realizację swoich zadań 2 990 115 euro. Całkowity budżet AIPITCH wynosi 7 983 377 euro. Projekt rozpoczął się 1 stycznia 2025 roku i potrwa trzy lata.

    W kontekście dynamicznie zmieniającego się krajobrazu cyberzagrożeń, integracja sztucznej inteligencji w procesy obronne staje się kluczowa. Jak zauważono w ostatnich analizach, AI rewolucjonizuje zarówno metody ataku, jak i obrony w cyberprzestrzeni, umożliwiając szybsze i bardziej precyzyjne reagowanie na incydenty. Projekty takie jak AIPITCH są odpowiedzią na rosnącą potrzebę zaawansowanych narzędzi, które sprostają współczesnym wyzwaniom w zakresie cyberbezpieczeństwa.

  • Ochrona małoletnich w sieci. Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada nowe obowiązki dostawców stron internetowych

    Ochrona małoletnich w sieci. Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada nowe obowiązki dostawców stron internetowych

    W założeniach projektu przywołano badania przeprowadzone przez NASK, z których wynika, że prawie co piąty (18,5%) z ankietowanych miał mniej niż 10 lat, kiedy po raz pierwszy zetknął się w Internecie z treściami o charakterze seksualnym a średnia wieku, w którym ankietowani pierwszy raz widzieli treści pornograficzne, wynosi niespełna 11 lat w przypadku dzieci a wśród starszej młodzieży – 12 lat. Ministerstwo Cyfryzacji za pomocą nowych przepisów zamierza więc ograniczyć małoletnim dostęp do treści uznawanych powszechnie za szkodliwe, w tym w szczególności do pornografii.

    Łatwość dostępu do treści pornograficznych pokazuje, że stosowane dotychczas rozwiązania nie chronią małoletnich w wystarczający sposób przed materiałami, które są szkodliwe dla ich prawidłowego rozwoju emocjonalnego, poznawczego i społecznego. W związki z tym Ministerstwo Cyfryzacji postanowiło włączyć do walki z problemem również dostawców usług świadczonych drogą elektroniczną, w tym zwłaszcza stron internetowych i ogłosiło, że ich odpowiedzialności za zamieszczane treści zostanie zwiększona.

    Przede wszystkim, zgodnie z zapowiedzią Ministerstwa, dostawcy mają zostać zobowiązani do przeprowadzenia analizy ryzyka, jakie wiąże się z uzyskiwaniem przez małoletnich dostępu do szkodliwych treści w ramach świadczonej przez nich usługi. Szczegóły dotyczące sposobu wykonania tego obowiązku nie są jeszcze znane. Założenia przewidują jednak, że dostawcy będą musieli udokumentować należycie fakt przeprowadzenia takiej analizy a kontrolę nad spełnieniem obowiązku jej przeprowadzenia będą sprawować organy administracji publicznej.

    Bardziej rygorystyczne obowiązki mają zostać natomiast nałożone na dostawców oferujących treści pornograficzne. Dostawcy usług pornograficznych będą musieli przeprowadzić obowiązkową weryfikację wieku w celu uniemożliwienia małoletnim dostępu do swoich usług, przy czym wyłączona ma zostać możliwość weryfikacji wieku polegająca wyłącznie na złożeniu przez użytkownika deklaracji, że jest on pełnoletni. Szczegółowe wytyczne w zakresie mechanizmów stosowanych do weryfikacji wieku mają zostać wydane przez Ministra Cyfryzacji i Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

    Ministerstwo Cyfryzacji przewiduje również wprowadzenie rejestru domen zawierających treści pornograficzne, które nie posiadają dostępu zabezpieczonego weryfikacją wieku. Rejestr ma być prowadzony przez NASK-PIB. Przedsiębiorcy telekomunikacyjni mają natomiast zostać zobowiązani do blokowania dostępu do domen znajdujących się w tym rejestrze.

    Autorka jest aplikantką radcowską w Kancelarii GFP_Legal.

  • Jest nowy szef IDEAS NCBR. Dr hab. Sankowski odchodzi z organizacji

    Jest nowy szef IDEAS NCBR. Dr hab. Sankowski odchodzi z organizacji

    Dr hab. inż. Grzegorz Borowik, doświadczony naukowiec i ekspert w dziedzinie sztucznej inteligencji oraz cyberbezpieczeństwa, został nowym prezesem IDEAS NCBR sp. z o.o. Jego nominacja jest wynikiem postępowania kwalifikacyjnego, które zakończyło się 25 września 2024 roku. Grzegorz Borowik zastępuje na tym stanowisku dr hab. Piotra Sankowskiego, który pełnił funkcję prezesa od powstania instytucji.

    IDEAS NCBR, instytucja badawcza skupiająca się na innowacyjnych rozwiązaniach w zakresie sztucznej inteligencji, odgrywa istotną rolę w rozwoju technologii w Polsce i na świecie. Od momentu powstania, ośrodek ten angażuje się w międzynarodową współpracę oraz prowadzi interdyscyplinarne badania na najwyższym poziomie. Zmiana na stanowisku prezesa stanowi ważny moment w historii tej organizacji.

    Konkurs na stanowisko prezesa

    Rada nadzorcza IDEAS NCBR ogłosiła postępowanie kwalifikacyjne 19 lipca 2024 roku. Do konkursu przystąpiło dwóch kandydatów: Grzegorz Borowik oraz Piotr Sankowski, pomysłodawca i dotychczasowy lider ośrodka. Po zakończeniu procesu wyboru, 25 września dr hab. inż. Grzegorz Borowik został ogłoszony nowym prezesem, a stanowisko obejmie 1 października 2024 roku.

    Piotr Sankowski, który od początku lipca pełnił funkcję lidera grupy badawczej zajmującej się inteligentnymi algorytmami i strukturami danych, ostatecznie opuści IDEAS NCBR. Jego odejście wywołało reakcję prof. Aleksandra Mądrego, członka rady naukowej IDEAS NCBR i eksperta ds. bezpieczeństwa sztucznej inteligencji w OpenAI. W swoim oświadczeniu przesłanym serwisowi Wyborcza.biz prof. Mądry wyraził rozczarowanie decyzją rady nadzorczej, wskazując na istotną rolę, jaką Piotr Sankowski odegrał w rozwoju instytucji.

    Sylwetka nowego prezesa

    Grzegorz Borowik to uznany ekspert w dziedzinie informatyki, cyberbezpieczeństwa i sztucznej inteligencji. Pracował jako kierownik Zakładu Zastosowań Sztucznej Inteligencji w Cyberbezpieczeństwie w NASK oraz pełnił funkcję prodziekana ds. Kierunku Informatyka w Uczelni Techniczno-Handlowej im. Heleny Chodkowskiej w Warszawie. Jest laureatem prestiżowego programu „Top 500 Innovators” oraz zdobywcą licznych stypendiów i nagród za osiągnięcia naukowe.

    Borowik ma na swoim koncie ponad sto publikacji naukowych oraz współpracę z międzynarodowymi ośrodkami badawczymi. Jego badania obejmują m.in. obszary inteligencji obliczeniowej, maszynowego uczenia, przetwarzania obrazu, kryptografii oraz technologii blockchain. Posiada także doświadczenie w prowadzeniu badań nad sztucznymi sieciami neuronowymi trzeciej generacji oraz Internetem rzeczy, co stanowi istotne wzmocnienie dla IDEAS NCBR.

    piotr sankowski, ideas ncbr
    DR hab. Piotr Sankowski, dotychczasowy prezes IDEAS NCRB / źródło: IDEAS NCBR

    Wyzwania dla nowego lidera

    IDEAS NCBR jest dynamicznie rozwijającą się instytucją, która działa na styku nauki i biznesu, promując innowacyjne badania nad sztuczną inteligencją. Spółka zainicjowała powstanie warszawskiej jednostki europejskiej sieci badawczej ELLIS (European Laboratory for Learning and Intelligent Systems), a także dołączyła do globalnej sieci ADRA, co umacnia jej pozycję w międzynarodowej społeczności badawczej.

    Zadaniem nowego prezesa będzie kontynuacja rozwoju instytucji, a także umacnianie współpracy międzynarodowej oraz wspieranie nowych projektów badawczych. Dr hab. Piotr Sankowski postawił wysoko poprzeczkę dla swoich następców, dlatego nowemu prezesowi trudno będzie uniknąć porównań do poprzednika. Dowiedz się więcej o spojrzeniu dr hab. Sankowskiego na kwestię komercjalizacji polskiej innowacyjności w naszej rozmowie z lutego 2024 roku – link.

    Zmiana na stanowisku prezesa IDEAS NCBR może również przynieść nowe podejście do zarządzania ośrodkiem oraz kształtowania jego przyszłości. Rada nadzorcza podjęła decyzję o powierzeniu Grzegorzowi Borowikowi tego kluczowego stanowiska, wierząc, że jego wiedza i doświadczenie pozwolą na dalszy dynamiczny rozwój instytucji.

  • NASK opracowuje nowe zasady cyberbezpieczeństwa dla spółek publicznych

    NASK opracowuje nowe zasady cyberbezpieczeństwa dla spółek publicznych

    W obliczu narastających zagrożeń cybernetycznych i dynamicznie zmieniającego się krajobrazu regulacyjnego, zarządzanie cyberbezpieczeństwem staje się priorytetem dla spółek publicznych. NASK, instytut badawczy zajmujący się bezpieczeństwem teleinformatycznym, we współpracy z partnerami, opracowuje nowe wytyczne dla spółek publicznych dotyczące zarządzania cyberbezpieczeństwem. Inicjatywa ta ma na celu wsparcie polskich firm w dostosowaniu się do nadchodzących zmian prawnych i zwiększeniu poziomu ochrony ich zasobów cyfrowych.

    Nowe regulacje – wyzwania i konieczność dostosowania się

    W październiku bieżącego roku zacznie obowiązywać Dyrektywa NIS2, a na początku przyszłego roku wejdzie w życie Rozporządzenie DORA. Obie regulacje będą miały znaczący wpływ na różnorodne sektory, takie jak finansowy, bankowy, energetyczny, transportowy, zbrojeniowy oraz ochronę zdrowia. Nowe przepisy mają na celu wzmocnienie odporności i gotowości na incydenty cybernetyczne, co jest kluczowe w dobie rosnącej liczby cyberataków.

    Jednakże, jak wskazują analizy przeprowadzone przez NASK, wiele przedsiębiorstw wciąż nie jest gotowych na te zmiany. Nie tylko brakuje im pełnej świadomości dotyczącej zakresu nowych wymogów, ale również nie posiadają odpowiednich narzędzi i strategii do ich wdrożenia. W takich przypadkach, spółki te będą potrzebować dodatkowego wsparcia w formie doradztwa, ekspertyz oraz audytów, które pomogą im w spełnieniu nowych standardów i zabezpieczeniu danych przed niepożądanymi incydentami.

    Wytyczne Cybersecurity Corporate Governance

    W odpowiedzi na te wyzwania, NASK opracowuje wytyczne, które mają na celu stworzenie spójnych polityk, procesów i praktyk zarządzania cyberbezpieczeństwem w spółkach publicznych. Inicjatywa ta, znana jako Cybersecurity Corporate Governance, jest częścią globalnego trendu, który zyskuje na znaczeniu. Polska, dzięki działaniom NASK, ma szansę stać się jednym z pionierów w implementacji tych standardów na rodzimym rynku.

    Regulacje dotyczące sztucznej inteligencji – nowy obszar do monitorowania

    W kontekście rosnącej roli technologii, NASK zwraca również uwagę na pierwsze w historii regulacje dotyczące sztucznej inteligencji na poziomie unijnym. AI Act obejmie dostawców, importerów, dystrybutorów oraz użytkowników sztucznej inteligencji, nakładając na nich nowe obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i zgodności z normami. Proces legislacyjny związany z AI Act właśnie się rozpoczyna, co oznacza, że w niedalekiej przyszłości przedsiębiorstwa korzystające z AI będą musiały dostosować swoje działania do nowych przepisów.

  • Michał Karpowicz objął stanowisko szefa Samsung AI Center Warsaw

    Michał Karpowicz objął stanowisko szefa Samsung AI Center Warsaw

    Michał Karpowicz, po niemal dwóch dekadach pracy w NASK, rozpoczyna nowy rozdział swojej kariery zawodowej, obejmując stanowisko Dyrektora Samsung AI Center w Warszawie. 

    Samsung Electronics, globalny gigant w dziedzinie technologii, wybrał Warszawę jako jedno z kluczowych miejsc, obok Doliny Krzemowej, Toronto i Cambridge, do prowadzenia badań nad przyszłością AI. Decyzja ta podkreśla, jak wysoko ceniona jest polska matematyka, informatyka oraz lokalna społeczność AI, które Karpowicz określa jako należące do „pierwszej światowej ligi” w swoim poście na LinkedIn.

    „Chcę odpowiedzialnie kształtować rozwój bezpieczniej technologii AI służącej nam wszystkim. Chcę ją rozumieć i potrafić wyjaśnić, pomagać jej się rozwijać, pomagać jej pomagać nam i roztropnie dążyć do dobrych celów.” – wskazał Karpowicz w swoim poście na LinkedIn.

    dr hab. inż. Michał Karpowicz uzyskał tytuł doktora habilitowanego na Politechnice Warszawskiej, gdzie pracował do 2023 roku, w ostatnich 3 latach pełniąc funkcję profesora nadzwyczajnego tejże uczelni. Swoją ścieżkę zawodową związał z NASK w 2006 roku, przez 18 lat dochodząc m.in. do stanowiska Zastępcy Dyrektora NASK. 

  • Przemysław Kuna nowym wicedyrektorem w NASK

    Przemysław Kuna nowym wicedyrektorem w NASK

    Nowym zastępcą dyrektora NASK i jednocześnie dyrektorem ds. Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej został 7 marca 2024 r. Przemysław Kuna. Zastąpił na tym stanowisku Dominika Koperę.

    Przemysław Kuna jest od ponad 30 lat związany z branżą teleinformatyczną. To wieloletni ekspert i przewodniczący Komitetu e-Gospodarki Krajowej Izby Gospodarczej oraz doradca ds. ICT prezesa KIG. Od 2021 roku pełni funkcję prezesa Krajowej Izby Gospodarki Cyfrowej. Jest cenionym menadżerem, kierował m.in. takimi projektami:

    • budowa centrum kolokacji sieci Datacom,
    • budowa sieci szkieletowej Exatel S.A.,
    • budowa ogólnopolskiej sieci teleinformatycznej OST 112.

    W ostatnich latach w zarządach spółek z Grupy Telnap Telecom – Telnap Telecom (operatora dla biznesu) oraz N3net (operatora dla klientów indywidualnych). Był odpowiedzialny za wdrożenie i zrealizowanie strategii grupy.

    Absolwent Politechniki Lubelskiej oraz Politechniki Warszawskiej. Ukończył studia doktoranckie na SGH w Kolegium Zarządzania i Finansów.

    źródło: NASK

  • Zmiany w kierownictwie NASK: Dr Radosław Nielek nowym dyrektorem

    Zmiany w kierownictwie NASK: Dr Radosław Nielek nowym dyrektorem

    Minister Krzysztof Gawkowski dokonał zmiany na stanowisku dyrektora Państwowego Instytutu Badawczego NASK, mianując dr Radosława Nieleka nowym szefem instytucji. Ta decyzja następuje po trzech latach urzędowania Wojciecha Pawlaka na tym stanowisku.

    Dr Radosław Nielek, nowy dyrektor NASK, jest związany z Polsko-Japońską Akademią Technik Komputerowych od piętnastu lat. Od początku 2020 roku pełnił również funkcję stałego doradcy sejmowej Komisji Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii. Jego kariera obejmuje także pozycję dyrektora ds. badań i rozwoju w firmie Mudita, gdzie pracował nad projektem polskiego telefonu. Dr Nielek jest także współtwórcą firmy Vooom, znanej z aplikacji mobilnej ułatwiającej poruszanie się po miastach.

    NASK, instytucja, którą teraz będzie kierował dr Nielek, odgrywa istotną rolę w polskim sektorze technologicznym, koncentrując się na badaniach i rozwoju w dziedzinie infrastruktury internetowej i cyberbezpieczeństwa.

    Minister Krzysztof Gawkowski, dokonując tej zmiany kadrowej, nie podał oficjalnego powodu dla tej decyzji. 

  • Wejdź na tą stronę, jeśli chcesz zgłosić manipulacje wyborcze. NASK uruchomił portal BezpieczneWybory.pl

    Wejdź na tą stronę, jeśli chcesz zgłosić manipulacje wyborcze. NASK uruchomił portal BezpieczneWybory.pl

    W dobie rosnącej liczby cyberataków i dezinformacji, bezpieczeństwo wyborcze staje się priorytetem dla demokratycznych narodów. Polska, będąca na pierwszej linii wojny hybrydowej i dezinformacji, wprowadza innowacyjne rozwiązania, aby chronić integralność swoich wyborów. Portal BezpieczneWybory.pl, inicjatywa NASK wspierana przez Google, Meta i TikTok, jest jednym z najnowszych narzędzi w tej walce.

    Co oferuje BezpieczneWybory.pl?

    Strona jest kompendium wiedzy wyborczej i platformą do zgłaszania incydentów cyberbezpieczeństwa oraz dezinformacji. Oferuje również zaawansowane narzędzie do skanowania stron internetowych pod kątem bezpieczeństwa, zwanym Artemis, rozwijanym przez zespół CERT Polska.

    Partnerstwo z gigantami technologicznymi

    NASK podaje, że Google, Meta i TikTok są aktywnymi partnerami w edukowaniu społeczeństwa i promowaniu dobrych praktyk. Dzięki ich wsparciu, portal może oferować zasoby i narzędzia, które pomagają w zarządzaniu treściami i promują zasady publicznej ekspresji.

    Edukacja i rozpoznawanie manipulacji

    Jednym z głównych celów portalu jest edukacja. W sieci pojawiają się coraz bardziej wyrafinowane metody oszustw, w tym technologie deepfake. NASK planuje zorganizować specjalne spotkania edukacyjne i materiały dla komitetów wyborczych, aby pomóc w identyfikacji i przeciwdziałaniu cyberzagrożeniom.

    Statystyki i badania

    Według badań sfinansowanych przez Google, aż 29% dorosłych Polaków czuje się silnie dotkniętych dezinformacją w mediach. To wskaźnik, który podkreśla znaczenie inicjatyw takich jak BezpieczneWybory.pl.

    Wojciech Pawlak, dyrektor NASK, podkreśla, że cyberataki są najbardziej widocznym przejawem agresji przeciwko społeczeństwu. Portal BezpieczneWybory.pl ma na celu ograniczenie wpływu dezinformacji i manipulacji, które mogą zagrażać demokracji.

  • NASK wybrała Hawe Telekom

    NASK wybrała Hawe Telekom

    Jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego polski operator Hawe Telekom z sukcesem uruchomił łącza nx100Gb dla Instytutu Badawczego Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK). To kolejna duża realizacja Hawe Telekom w zakresie transmisji danych w ostatnich miesiącach, która pozwoli na udostępnienie nowych produktów i usług.

    Hawe Telekom wygrało ogólnodostępny przetarg i uruchomiło łącza nx100Gb dla NASK. Łącza dostarczone przez Hawe Telekom połączyły węzły centralne Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej znajdujące się w Warszawie, Katowicach i Poznaniu. Dzięki szybkiej realizacji zamówienia sieć OSE zyskała nowe możliwości transmisyjne jeszcze przed rozpoczęciem nowego roku szkolnego.

    – Realizacja dla NASK to kolejny w ostatnich miesiącach sukces spółki Hawe Telekom. Jestem przekonany, że pomoże on jeszcze bardziej umacniać naszą pozycję jako jednego z czołowych dostawców sieci szkieletowej w Polsce. Cieszymy się, że tak znaczący operatorzy dostrzegają nasz potencjał i jakość świadczonych przez nas usług – podkreśla Daniel Jasiński, Dyrektor Departamentu Sprzedaży w Hawe Telekom. 

    W ramach nawiązanej współpracy Hawe Telekom będzie zapewniać funkcjonowanie łączy dla NASK przez okres 36 miesięcy. Ring transmisyjny Warszawa-Katowice-Poznań o przepustowości nx100Gb realizowany przez Hawe Telekom to nowoczesna, bezpieczna usługa transmisji danych, skalowana w zależności do potrzeb. To także możliwość do wypracowania nowych produktów i usług dla placówek oświatowych.

    – Prowadzimy zaawansowane rozmowy z wiodącymi partnerami w zakresie stworzenia innowacyjnych usług, które pozwolą podnieść poziom cyfryzacji szkół i placówek oświatowych. Wierzymy, że już wkrótce będziemy mogli przedstawić nasze propozycje zainteresowanym podmiotom – dodaje Daniel Jasiński. 

    Hawe Telekom od lat jest jednym z czołowych dostawców usługi transmisji danych zarówno dla operatorów z całej Polski, jak i tych z zagranicy.

  • Powstał Kodeks Dobrych Praktyk w zakresie dezinformacji

    Powstał Kodeks Dobrych Praktyk w zakresie dezinformacji

    W obliczu coraz powszechniejszego zjawiska dezinformacji powstał Kodeks Dobrych Praktyk. Sygnatariuszami Kodeksu jest jedenaście organizacji i instytucji, które opracowały ten dokument w trosce o jakość debaty publicznej. Zawarto w nim kluczowe zagadnienia w obszarze walki z dezinformacją, a także w zakresie rekomendowanych działań

    Kodeks współtworzyli eksperci Crazy Nauki, CyberDefence24, FakeHunter, Instytutu Zamenhofa, Fundacji Rozwoju Przez Całe Życie, Fundacji Nauka. To Lubię, Spider’s Web+, Stowarzyszenia Demagog, Stowarzyszenia Pravda, Stowarzyszenia Sieć Obywatelska Watchdog Polska i NASK-PIB.

    Dezinformacja zagraża debacie publicznej

    Specjaliści alarmują w dokumencie, że w obecnych czasach społeczeństwo ma styczność z ogromną ilością danych w infosferze, które coraz trudniej jest zweryfikować. – Szerzące się zmanipulowane lub fałszywe informacje są zjawiskiem zagrażającym debacie publicznej. Jednym z celów dezinformacji jest tworzenie podziałów wśród społeczeństwa poprzez narzucanie określonej narracji – czytamy w Kodeksie.

    Ofiarą takich komunikatów mogą paść nie tylko zwykli użytkownicy Internetu, ale i media oraz osoby publiczne. Dlatego właśnie przedstawiciele organizacji przygotowali opracowanie, które pomaga zrozumieć zachodzące w polskiej infosferze procesy dezinformacyjne, wskazuje ich charakterystykę i wybrane sposoby zapobiegania szerzenia szkodliwych treści.

    Czym jest dezinformacja?

    Przekazy dezinformacyjne mogą przybierać różną formę – mogą być przekazem tekstowym lub audiowizualnym, rozpowszechnianym w sposób świadomy lub nieświadomy, oddziałującym negatywnie na odbiorców. Mogą wpływać na zmianę opinii, decyzji lub ugruntowanie określonego światopoglądu. W ich szerzeniu mogą brać udział np. trolle, boty, liderzy opinii, politycy, dziennikarze.

    Kampanie dezinformacyjne mają na celu m.in. polaryzację społeczeństwa poprzez narzucanie narracji wzbudzających poczucie zagrożenia, strachu, wzmacniające tezy antynaukowe czy antagonizowanie konkretnych osób czy grup. Przykładem tego typu działań są agresywne komunikaty wobec ukraińskich uchodźców, rozbudzanie strachu przed zagrożeniem radiacyjnym czy świadome dyskredytowanie szczepionek przeciw COVID-19.

    – Nie możemy pozostawać obojętni na zjawisko dezinformacji, bo zatacza ono coraz szersze kręgi. Na fałszywe informacje jesteśmy narażeni każdego dnia i możemy nawet nie zdawać sobie sprawy z tego, jak na ich podstawie kształtują się nasze opinie. Dlatego tak istotna jest współpraca przy monitorowaniu i wychwytywaniu tych informacji, a także edukowanie użytkowników Internetu w tym zakresie – zwraca uwagę Wojciech Pawlak, Dyrektor NASK.

    Jak walczyć z dezinformacją?

    Wśród wymienianych przez ekspertów sposobów na przeciwdziałanie dezinformacji jest m.in. fact-checking, czyli szczegółowa weryfikacja informacji, np. poprzez porównywanie źródeł, sprawdzanie obrazów, weryfikację prawdziwości źródła. Istotna jest też edukacja użytkowników, która wpływa na zwiększenie kompetencji społeczeństwa w zakresie umiejętności rozróżniania informacji fałszywych od prawdziwych. Rolę w przeciwdziałaniu dezinformacji odgrywa też utrzymywanie wysokich standardów działań medialnych, czyli podawanie wyważonych, rzetelnych informacji.

    Autorzy Kodeksu podkreślają również wagę zgłaszania i blokowania treści o charakterze dezinformacyjnym poprzez właściwe organy i organizacje, a także rolę platform społecznościowych. Media społecznościowe wprawdzie deklarują walkę z dezinformacją, ale w opinii ekspertów ich działania są niewystarczające. Potrzebne są regulacje na poziomie legislacyjnym, presja społeczna i transparentność platform na poziomie działania algorytmów.

    Kodeks Dobrych Praktyk w zakresie walki z dezinformacją można pobrać ze strony https://www.nask.pl/pl/wlaczweryfikacje/kodeks-dobrych-praktyk/

  • Metawersum to nowe cyberzagrożenia, na które nie ma jeszcze rozwiązań

    Metawersum to nowe cyberzagrożenia, na które nie ma jeszcze rozwiązań

    Wraz z rozwojem projektu metawersum, czyli budowy alternatywnego, cyfrowego wymiaru, do którego będziemy przenosić różnego rodzaju życiowe aktywności, może się rozwijać zjawisko „metaprzestępczości”. – Ten termin dziś nie funkcjonuje, ale możliwe, że pojawi się nowa klasa zagrożeń, których dzisiaj nie potrafimy sobie nawet wyobrazić – mówi Mirosław Maj z Fundacji Bezpieczna Cyberprzestrzeń. To z kolei oznacza szereg wyzwań związanych z regulacją tego obszaru i nadzorem nad nim oraz rodzi szereg pytań o bezpieczeństwo użytkowników, szczególnie tych najmłodszych.

    Koncepcja metawersum nie jest wcale nowa. Już w 2003 roku wystartował Second Life, przełomowy projekt Linden Lab. Dawał graczom możliwość wejścia do wirtualnego świata, w którym w formie zabawy mogli odnaleźć pracę, nawiązać znajomości, kupować mieszkania czy zawierać małżeństwa. W Second Life funkcjonuje waluta zwana lindenami, która jest w tym metawersum środkiem płatniczym.

    – Dzisiaj rozmawiamy o metawersum z punktu widzenia popularności i dużej rozpoznawalności tego projektu, dlatego że mamy okres pandemii i pewne zjawiska, które w metawersum można by było realizować, takie jak np. praca zdalna, napędzają zainteresowanie tą platformą. Natomiast czy to będzie rzeczywiście projekt udany z punktu widzenia tych, którzy nad nim pracują, i ich ambicji – tego jeszcze nie wiemy, a myślę, że to nie jest takie oczywiste – zauważa Mirosław Maj.

    Pod koniec 2021 roku Facebook zmienił nazwę na Meta, a właściciel medium Mark Zuckerberg zapowiedział rozwój projektu metaverse. Ma on umożliwić ludziom przenoszenie znacznej części swojej życiowej aktywności do alternatywnego, cyfrowego wymiaru, aby czuli się w nim jak w świecie realnym. Współtworzenie metawersum to zresztą projekt, którym zainteresowanych jest coraz więcej podmiotów. Połączenie cech trzech rzeczywistości: prawdziwej, wirtualnej (VR) oraz rozszerzonej (AR) w jednolity, cyfrowy świat nazwano metawersum już jakiś czas temu. To nowa wizja internetu, w którym dzięki wykorzystaniu technologii pojawia się o wiele więcej sposobów na interakcje z użytkownikami, czy to w formule indywidualnej, w tym sprzedaży online, czy zespołowo.

    To również o wiele więcej możliwości dla cyberprzestępców, którzy mogą stworzyć zupełnie nowe formy ataku. Ostrzegają przed tym eksperci od cyberbezpieczeństwa, przyglądając się nowemu projektowi Marka Zuckerberga. Niektórzy ostrzegają, że może być kolejnym krokiem do kolonizacji naszego życia, uzależniając nas od technologicznych rozwiązań gigantów takich jak Facebook, Google czy Amazon, niszcząc życie społeczne i narażając na nowe niebezpieczeństwa i przestępstwa.

    – Zagrożenia, które mogą nas spotkać w metawersum i powinniśmy je rozważać w jego kontekście, to z jednej strony takie, które już znamy z cyberprzestrzeni – podkreśla ekspert z Fundacji Bezpieczna Cyberprzestrzeń. – W metawersum one mogą być skatalizowane. W większym stopniu mogą wystąpić zagrożenia związane z prywatnością. Jeżeli w metawersum za coś płacimy kryptowalutami, to te zagrożenia, które znamy dzisiaj ze świata kryptowalut, również przenoszą się do metawersum. Jeżeli w metawersum kupujemy coś wirtualnego i to stanowi jakąś wartość: działka, dzieło sztuki, cokolwiek, to może się okazać, że zdigitalizowana postać tego zasobu za chwilę przestanie należeć do nas, że stracimy nad nią cyfrową kontrolę.

    Z drugiej strony w metawersum mogą się pojawić zagrożenia kompletnie nowe.

    – To, czym będzie metawersum z punktu widzenia cyberprzestępczości albo metaprzestępczości, bo być może taki nowy termin się pojawi,  tego do końca nie wiemy. Pewną zagadką jest to, czy konkretne zjawiska, które wystąpią tylko i wyłącznie w metawersum, nie stworzą pewnej nowej klasy zagrożeń, których dzisiaj nie potrafimy jeszcze ocenić czy nawet sobie wyobrazić – mówi Mirosław Maj.

    W jego ocenie metawersum stworzy szereg zagrożeń dla najmłodszych użytkowników. Wirtualizacja prawie każdego aspektu życia może się bowiem przyczynić do zintensyfikowania negatywnych zjawisk, które znamy z „tradycyjnego” internetu.

    – Od wielu lat mamy różne projekty, żeby zagrożenia związane z funkcjonowaniem młodych ludzi w internecie w jakiś sposób zneutralizować. W metawersum będzie to jeszcze trudniejsze, a kontrola będzie jeszcze bardziej skomplikowana. To efekt tzw. odhamowania internetu, polegający na tym, że pewne cechy, które nam towarzyszą w życiu, w jakiś sposób są katalizowane w świecie wirtualnym – wyjaśnia ekspert.

    Jako przykład podaje zjawisko cyberbullyingu, czyli przemocy wykorzystującej telefony komórkowe i internet. Chodzi m.in. o hejt w mediach społecznościowych, rozsyłanie ośmieszających filmów czy zdjęć, groźby i nękanie. Ten problem w ostatnich latach zyskuje na znaczeniu. Jak wynika z raportu NASK „Nastolatki 3.0”, ponad połowa badanych młodych ludzi spotkała się z jakimś rodzajem cyberprzemocy.

    Najczęściej wskazywane akty przemocy to wyzywanie (29,7 proc.), ośmieszanie (22,8 proc.), poniżanie (22 proc.), straszenie (13,4 proc.) czy szantaż (10,5 proc.). 11 proc. nastolatków twierdzi, że ktoś próbował się pod nich podszywać w wirtualnym świecie, a blisko co 10. doświadczył rozpowszechniania kompromitujących materiałów na swój temat. Badanie wskazuje także na duże rozbieżności między tym, co deklarują młodzi ludzie, a tym, co na ten temat wiedzą ich rodzice i opiekunowie. W metawersum taka rodzicielska kontrola będzie jeszcze trudniejsza.

    – Pytanie, czy taka kontrola miałaby się odbywać bezpośrednio w samym metawersum. Wtedy jednak musielibyśmy przekonać rodziców do tego, żeby też weszli do tego świata, żeby założyli wirtualny kask na głowę albo uruchomili swój telefon w jakiejś specjalnej funkcji. To może być pierwsza z barier, bo im starsze pokolenie, tym mniejsza skłonność do tego, żeby w metawersum funkcjonować – tłumaczy ekspert z Fundacji Bezpieczna Cyberprzestrzeń. – Na szczęście kontrola może się na razie odbywać poza metawersum w odniesieniu do niego poprzez narzędzia, które znamy. Tylko jest jedna zasadnicza sprawa: tak jak musimy zrozumieć zagrożenia w normalnym internecie, tak samo musimy zrozumieć zagrożenia w metawersum.

    W opinii Mirosława Maja jest to ważne zadanie dla ludzi budujących samo metawersum, którzy muszą poważnie myśleć o tym, jakie regulacje dotyczące bezpieczeństwa technicznego i społecznościowego powinny towarzyszyć rozwojowi tych projektów. Problem w tym, że już dziś prawodawstwo nie nadąża za technologią, a w metawersum zmiany będą jeszcze bardziej dynamiczne, więc reagowanie na nie będzie dużym wyzwaniem.

    – Dzisiaj proces legislacyjny często trwa dłużej niż rok, więc trudno sobie wyobrazić, że będziemy aktywnie potrafili to uregulować. Wydaje mi się, że będziemy musieli narzucić metody regulacji w taki sposób, że one będą musiały tę dynamikę uwzględniać po to, żeby były skuteczne. Być może jest to kwestia regulowania tego, jakie mogą być efekty działania metawersum, na co pozwalamy metawersum. Będziemy też potrzebować dobrych narzędzi, w postaci być może wyspecjalizowanych instytucji, do tego, żeby potrafiły dynamicznie oceniać, czy tutaj prawo nie jest łamane – mówi Mirosław Maj.

  • Dzieci są manipulowane w sieci przez przestępców – Szokujące informacje w kampanii NASK

    Dzieci są manipulowane w sieci przez przestępców – Szokujące informacje w kampanii NASK

    Coraz częściej w sieci spotykane są intymne materiały foto lub wideo – przedstawiające dzieci – i często wykonane przez nie same. 25% polskich nastolatków zadeklarowało, iż otrzymało czyjeś materiały erotyczne, ponad 7% je wysłało*. Eksperci NASK przekonują, że coraz więcej takich obrazów krąży w sieci – za każdym z nich może stać krzywda dziecka. NASK rozpoczyna kampanię zachęcającą dorosłych użytkowników Internetu do zgłaszania przypadków publikacji treści erotycznych, samodzielnie wytworzonych przez osoby nieletnie.

    Publiczna Intymność

    – Nie dla każdego „intymność” znaczy dokładnie to samo. Ale większość z nas uznaje, że sprawy intymne, czyli związane z seksualnością, należą do sfery najbardziej prywatnej i powinno się je dzielić wyłącznie z najbliższymi osobami. Niestety, nie zawsze młode osoby w pełni zdają sobie sprawę ze znaczenia tego faktu. Albo z innych, zewnętrznych powodów, decydują się postąpić wbrew swojej potrzebie zachowania prywatności. Eksperci, którzy na co dzień zajmują się treściami szkodliwymi i nielegalnymi w Internecie, w tym materiałami przedstawiającymi seksualne wykorzystywanie dzieci, coraz częściej otrzymują zgłoszenia na temat materiałów z bardzo intymnymi treściami wideo i zdjęciami, na których dzieci zarejestrowały same siebie, a potem udostępniły je innym osobom – mówi Anna Rywczyńska Kierownik Działu Edukacji Cyfrowej w Państwowym Instytucie Badawczym NASK.

    Wśród tych zdjęć czy filmów znajdują się takie, gdzie dziecko jest całkowicie rozebrane, widać intymne części ciała lub wręcz jest w trakcie czynności seksualnych.

    Mogą to być treści sextingowe, które młodzi przesyłają sobie nawzajem (np. jako dowód miłości, zaufania, element flirtu, zabawy). Treści takiej korespondencji niekiedy „wypływają” i są upubliczniane wbrew początkowym intencjom pary – na skutek kłótni, pozyskania materiałów przez osoby postronne lub błędu w zabezpieczeniach. Zdarzają się jednak również materiały, które nastolatki przesyłają na prywatnych kanałach osobom nieznajomym lub publikują w szeroko dostępnych serwisach.

    Według badań brytyjskiej organizacji Internet Watch Foundation, wśród znalezionych w Internecie materiałów o charakterze seksualnym wykonanych przez osoby nieletnie, 96% treści przedstawiało dzieci znajdujące się w domowym otoczeniu, przeważnie w pokojach lub sypialniach pełnych zabawek lub młodzieżowych dekoracji. 98% materiałów przedstawia dzieci w wieku 13 lat i mniej.

    Samodzielnie nie znaczy dobrowolnie

    – Nie można uznawać, że materiały wytworzone samodzielnie zawsze są wykonane dobrowolnie. W wielu przypadkach są to materiały powstałe w wyniku procesu uwodzenia dziecka, szantażu, pod wpływem presji rówieśników lub środowiska bądź w wyniku podejmowania czynności przez nieletnich, którzy naśladując starszych, nie do końca rozumieją cały kontekst sytuacji – wyjaśnia Martyna Różycka Kierownik zespołu ds. reagowania na szkodliwe i nielegalne treści w Internecie Dyżurnet.

    Celem kampanii jest zwrócenie uwagi osób dorosłych na to, że nawet drobne działanie, takie jak zgłoszenie nadużycia do moderatora lub administratora serwisu, może zapobiec poważnym konsekwencjom dla dziecka. O ile bowiem młody autor/autorka intymnego selfie może nie do końca zdawać sobie sprawę, jak poważny błąd popełnia, dorośli powinni.

    Opublikowanie materiałów intymnych może prowadzić do kolejnych nadużyć wobec dziecka, np. agresywnych i wulgarnych komentarzy, dalszej seksualizacji oraz przemocy polegającej na wymuszaniu dostarczania kolejnych filmów czy zdjęć. Powstające materiały są atrakcyjne dla osób o pedofilskich skłonnościach. Blisko co trzeci ankietowany nastolatek w badaniach NASK zadeklarował, że prowadził wideo rozmowy z osobami, których wcześniej nie znał, a co ósmy, że w trakcie takich rozmów dostał propozycję pokazania się bez ubrania*. Należy podkreślić, że według polskiego prawa utrwalanie i publikacja treści pornograficznych z udziałem osoby poniżej 18. roku życia są nielegalne. Nakłanianie przez dorosłych osoby nieletniej do prezentowania nagości również jest niezgodne z prawem.

    Rola dorosłych

    Wielką rolę mają do odegrania rodzice, którzy powinni poważnie traktować internetowe doświadczenia swoich dzieci, słuchać ich i interweniować zawsze wtedy, gdy dziecko czuje, że sobie nie radzi. Więcej na ten temat można przeczytać na stronie internetowej kampanii.

    Niestety, to często dorośli krzywdzą dzieci. Tym bardziej na pozostałych dorosłych, którym dobro dzieci leży na sercu, ciąży obowiązek reagowania, gdy dzieje się coś niepokojącego. Zgłaszanie treści, w których osoby małoletnie są widoczne w seksualnym kontekście, prowadzi do weryfikacji, czy nie doszło do przestępstwa, przeważnie do usunięcia filmu czy zdjęcia z danego serwisu a czasem nawet z wyników wyszukiwania lub z dostępnych stron portalu społecznościowego. To ważne dla młodych osób, dla których oglądanie krępujących materiałów przez rodzinę czy przyjaciół może być źródłem cierpienia psychicznego. Dlatego, nawet jeśli nie jesteśmy pewni, czy osoba, którą oglądamy jest niepełnoletnia, czy tylko młodo wygląda, powinniśmy zgłosić materiał do sprawdzenia przez moderatora lub do zespołu Dyżurnet.pl. Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej kampanii.

    Zapraszamy też do wysłuchania odcinka podcastu NASK Internetowe Rozmowy, poświęconego tej tematyce. Odcinek „O zdjęciach dzieci” jest dostępny na kilku popularnych platformach, umożliwiających słuchanie podcastów.

  • Branża cyfrowa z krajów Grupy V4 wspiera kandydaturę Polski ws. europejskiego centrum cyberbezpieczeństwa

    Branża cyfrowa z krajów Grupy V4 wspiera kandydaturę Polski ws. europejskiego centrum cyberbezpieczeństwa

    Organizacje branży cyfrowej z Polski, Czech i Węgier zrzeszone w Grupie Digital V4 popierają polskie starania, by siedziba Europejskiego Centrum Kompetencji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa powstała w naszym kraju. Jak argumentują, byłoby to ważne wzmocnienie roli całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej w Unii Europejskiej.

    Grupa Digital V4 to inicjatywa organizacji z branży cyfrowej i nowoczesnych technologii krajów Grupy Wyszehradzkiej, której wspólnym celem jest tworzenie polityki wspierającej innowacyjność i cyfryzację w Europie Środkowo-Wschodniej oraz zacieśnianie współpracy politycznej i gospodarczej w ramach Grupy Wyszehradzkiej. –  Czesi i Węgrzy w ramach naszej Grupy Digital V4 popierają starania Polski, by to w Warszawie mieściła się siedziba Europejskiego Centrum Kompetencji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa – mówi prezes Związku Cyfrowa Polska Michał Kanownik, którego organizacja wchodzi w skład Digital V4. I dodaje: – Wspieranie polskiej kandydatury jest w naszym wspólnym interesie, bo lokalizacja Centrum w Polsce pomoże wypełnić misję grupy Digital V4 i zacieśnić współpracę polityczną, naukową i przemysłową w naszym regionie.

    Europejskie Centrum Kompetencji ds. Cyberbezpieczeństwa w dziedzinie Przemysłu, Technologii i Badań Naukowych (ECCC) będzie miało na celu poprawę koordynacji na europejskim poziomie cyberbezpieczeństwa projektów badawczo-rozwojowych, wspieranie wdrażania innowacyjnych rozwiązań w Europie oraz wdrażanie funduszy cyberbezpieczeństwa z programu Cyfrowa Europa i Horyzont Europa

    Polska z szerokim zapleczem eksperckim

    Jak podkreśla w stanowisku Grupa Digital V4, pod którym podpisały się przedstawiciele branży cyfrowej z Czech, Polski i Słowacji, kraje Grupy Wyszehradzkiej mają wiele zbieżnych interesów, jak m.in. budowanie infrastruktury cyfrowej w naszym regionie oraz potencjału badawczo-rozwojowego jako zaplecza techniczno-naukowego, gdzie innowacyjne pomysły z zakresu np. sztucznej inteligencji i robotyki będą następnie wykorzystywane w UE i poza nią.

    Digital V4 argumentuje, że w Polsce z roku na rok rośnie w siłę społeczność podmiotów przemysłowych, badawczych i rozwojowych oraz świadczących usługi cyfrowe. Istnieje też znaczące zaplecze eksperckie, jak np. Związek Cyfrowa Polska czy #CyberMadeinPoland, który zrzesza 44 innowacyjnych firm z branży cyberbezpieczeństwa. W Polsce istnieje też około 30 hubów IT oraz ponad 20 instytutów badawczych, w tym np. NASK, Państwowy Instytut Łączności czy Wojskowa Akademia Techniczna. Ponadto Polska prowadzi w pełni finansowany przez państwo program badawczo-rozwojowy o nazwie CyberSecIdent. Od 2017 roku Polska zainwestowała ponad 60 mln euro w projekty badawczo-rozwojowe w obszarze cyberbezpieczeństwa, w tym pierwsze w kraju laboratorium do testowania i oceny produktów ICT.

    Polska ważna dla regionu Europy Środkowo-Wschodniej

    „Jako organizacje z Czech, Węgier i Polski doceniamy fakt, że Polska jest bardzo aktywna w obszarze cyberbezpieczeństwa na szczeblu UE. Oceniamy, że umiejscowienie Europejskiego Centrum Kompetencji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa będzie miało pozytywny wpływ na rozwój całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej i będzie świetną okazję do rozwoju i wzmocnienia cyberbezpieczeństwa” – napisano stanowisku Grupy. Zdaniem Digital V4, przełoży się to również na zwiększone możliwości współpracy z partnerami na całym świecie. Jednocześnie kraje regionu będą miały możliwość aktywniejszego udziału w procesie decyzyjnym w Centrum, dzięki czemu będą mieć jeszcze większy wpływ na kierunki jego pracy i działań. „Dlatego jako Digital V4 wyrażamy pełne poparcie dla kandydatury Polski w staraniach, by siedziba Europejskiego Centrum Kompetencji w dziedzinie Cyberbezpieczeństwa Przemysłowego, Technologicznego i Badawczego mieściła się w Warszawie” – zadeklarowano.

  • 30 lat domeny .pl – rekordowe wskaźniki w raporcie NASK

    30 lat domeny .pl – rekordowe wskaźniki w raporcie NASK

    Rejestr domeny .pl w NASK opublikował szczegółowy raport dotyczący domeny .pl za trzeci kwartał 2020.

    Na koniec września 2020 roku w Rejestrze domeny .pl znajdowało się 2 467 851 nazw aktywnych w DNS, czyli o 12 290 więcej niż na koniec poprzedniego kwartału. Wskaźnik odnowień utrzymał tendencję wzrostową z poprzedniego kwartału i wyniósł 67,13%. Jest to najwyższy wynik od 2008 roku.

    W porównaniu z poprzednim kwartałem 2020 roku o prawie 11,5 tysiąca wzrosła liczba abonentów. Na koniec analizowanego kwartału abonentów nazw domeny .pl było 1 089 053.

    W trzecim kwartale 2020 roku obchodzona była 30 rocznica ustanowienia domeny krajowej .pl. W lipcu 1990 roku organizacja zarządzająca wówczas domenami najwyższego poziomu, IANA (ang. Internet Assigned Numbers Authority), dokonała wpisu oznaczenia .pl dla domeny krajowej przypisanej administracyjnie do Polski. We wrześniu br. minęło natomiast 17 lat od uruchomienia przez NASK rejestracji domen IDN umożliwiających zachowanie poprawnej pisowni, np. polskich znaków. Temu tematowi poświęcony został artykuł pt. Domeny „z ogonkami”.

    W ramach działań związanych z przeciwdziałaniem incydentom bezpieczeństwa z wykorzystaniem nazw w domenie .pl, zgodnie z Polityką przeciwdziałania nadużyciom, zablokowano 22 nazwy domen naruszające postanowienia Regulaminu nazw domeny .pl. Odnotowane nadużycia dotyczyły wykorzystywania domen do phishingu, czyli oszustw mających na celu wyłudzenie poufnych danych, poprzez podszywanie się przestępców pod inne osoby, firmy lub instytucje.

    Cały raport za trzeci kwartał 2020 roku można pobrać tutaj

  • Fascynacja nierealnym. Dlaczego wolimy nasze „życie” w Internecie?

    Fascynacja nierealnym. Dlaczego wolimy nasze „życie” w Internecie?

    Dla jednych to zabawa i odskocznia od codzienności, a dla niektórych szansa na nowe życie. Na bycie kimś, kim nie mieli odwagi stać się w rzeczywistości. Przestrzeń, w której zaspokajana jest potrzeba bycia akceptowanym i rozumianym. Jednak to także pierwszy krok ku uzależnieniu od Internetu.

    Internet dał nam dostęp do wielu informacji i ciekawostek o świecie. Stworzył nam szansę na pracę nawet z rajskiej plaży. Ułatwił również nawiązywanie nowych znajomości i otwieranie się na innych. Pokazał, jak nasze życie mogłoby wyglądać, gdybyśmy byli bogatsi, szczuplejsi, mieszkali w innej części kuli ziemskiej. Wizja stania się chociaż na chwilę kimś innym doprowadziła do tego, że wiele osób zatraciło się w świecie wirtualnym, spędzając godziny na obsesyjnym przeglądaniu social mediów.

    Social media ucieczką od codzienności

    Dużą część naszego życia przenieśliśmy do wirtualnego świata szklanych ekranów. Częściej wolimy porozmawiać przez kamerkę niż spotkać się ze znajomymi. Zamiast zainwestować w swój rozwój wolimy przeglądać portale społecznościowe i skupiać się na naszych brakach. Problem ten dotyczy zarówno dorosłych, jak i młodzieży. 26%[1] uczniów odczuwa bowiem potrzebę używania smartfona chwilę po jego odłożeniu na bok. Ogromny strach, że coś nam umknie, coś nas ominie. I to właśnie pierwsze sygnały występujące u nastolatków powinny być sygnałem ostrzegawczym, a tym samym właściwym momentem na reakcję.

    – Fascynacja nierealnym stała się dla wielu z nas ucieczką od codzienności – sposobem na życie i walkę z naszymi wewnętrznymi kompleksami. Otoczeni pięknymi widokami i perfekcyjnymi wnętrzami, chociaż sami prowadzimy dobre życie, to tego nie dostrzegamy. Skupiamy się na tym, jak innym się żyje i zastanawiamy, dlaczego my tak nie mamy – zwraca uwagę Katarzyna Richter, specjalista z obszaru HR i komunikacji międzykulturowej.

    Tracą na tym nasze relacje międzyludzkie, ale przede wszystkim zdrowie psychiczne. Ciągłe porównywanie się do innych prowadzi bowiem do ogromnej frustracji, a nawet depresji.

    Uzależnienie od Internetu – problem zyskujący na znaczeniu

    Ciągłe przesiadywanie przed szklanym ekranem prowadzi także do uzależnienia od Internetu. Choć jest to stosunkowo nowe zjawisko, to zyskało ono na znaczeniu szczególnie w czasach pandemii.  Głównym jego skutkiem są gwałtowne zmiany zachowań. Przedkładamy wirtualną rzeczywistość ponad nasze realne otoczenie, co wpływa na trudności w nawiązywaniu kontaktów, a nawet unikanie relacji międzyludzkich. Pojawiają się problemy z pamięcią i koncentracją, utrata zainteresowań, zanikanie więzi emocjonalnych, a także depresja, brak aspiracji oraz zaniedbywanie obowiązków zawodowych.

    – Żyjemy w świecie zdominowanym przez technologię. To, co wydawało się nam udogodnieniem, jednak powoli staje się dla nas największym przekleństwem. Nasz umysł nie przywykł do ciągłego przetwarzania informacji płynących z cyfrowych urządzeń, przez co stajemy się przytłoczeni ich natłokiem[2] – podkreśla Katarzyna Richter.

    Spędzając długie godziny przed szklanym ekranem coraz bardziej zatracamy się w wirtualnym świecie, zupełnie nie doceniając tego, co mamy, tracąc zapał do działania i dokonywania zmian w naszym realnym życiu. Dlatego dobrym sposobem na walkę nie tyle z uzależnieniem od Internetu, ale przede wszystkim uwolnieniem się od ciągłego przeglądania social mediów jest cyfrowy detoks. Cyfrowe detoxy to wyjazdy na łono natury, podczas których uczestnicy nie korzystają z żadnych urządzeń elektronicznych.

    – Cisza i spokój nas otaczająca pozwala wyciszyć się i dogłębnie zrozumieć potrzeby swojego organizmu. To również czas na docenienie swojego życia i nabranie chęci do rozwijania się na nowo, w świecie realnym. Dobrym początkiem ograniczenia korzystania z Internetu może być wyłączenie się na jeden dzień w tygodniu, na przykład podczas weekendu   – podsumowuje Katarzyna Richter.

    [1] Badania na temat używania Internetu przez dzieci i młodzież, Państwowy Instytut Badawczy NASK, 2019.
    [2] Coś z niczego, Tomasz Słodki: Cyfrowy Detoks, Katarzyna Richter, 2020.
  • Podsumowanie XXVI Forum Teleinformatyki „System informacyjny państwa wobec globalnej transformacji cyfrowej”

    Podsumowanie XXVI Forum Teleinformatyki „System informacyjny państwa wobec globalnej transformacji cyfrowej”

    Tegoroczne Forum rozpoczęło uroczyste wręczenie nagród: im. Marka Cara, Złotego Herolda I stopnia oraz Złotego wykładu.

    Laureatami 19. edycji nagrody im. Marka Cara, tragicznie zmarłego, pomysłodawcy Forum Teleinformatyki zostali dr hab. Dominik Batorski, socjolog i analityk danych w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowca na studiach podyplomowych na wielu uczelniach i Kazimierz Schmidt, Radca Ministra w Departamencie Zarządzania Systemami w Ministerstwie Cyfryzacji. Nagroda przyznawana jest za wybitne osiągnięcia w tworzeniu warunków dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego. Fundatorem nagrody był SAS Institute.

    Nagroda „Złotego Herolda”, przyznawana jest przez Radę Programową za upowszechnianie przesłania Forum: „Budowa nowoczesnego państwa opartego na powszechnym wykorzystaniu technologii teleinformatycznych nie jest celem antagonistycznym dla nikogo!”. Tegorocznymi laureatami nagrody I stopnia zostali: Asseco Poland SA i Uniwersytet Warszawski.

    Część merytoryczną Forum otworzył w sesji Zaproszonych Gości minister Marek Zagórski, przedstawiając wykład pt. „Cele i działania MC wobec globalnej transformacji cyfrowej”. Następnie prof. Jan Madey z Uniwersytetu Warszawskiego wygłosił „Złoty wykład” pt. „50 lat wspinaczki ku chmurom”. Profesor Jan Madey z Uniwersytetu Warszawskiego jest współtwórcą informatyki polskiej, inicjatorem i promotorem działań na rzecz rozwoju informatyki oraz wielu przedsięwzięć charytatywnych. Złoty wykład to nagroda i jednocześnie przywilej zaprezentowania autorskiego wykładu na zaproszenie Rady Programowej Forum w trakcie plenarnej sesji, inicjującej obrady Forum. Każdy kolejny wykład będzie rejestrowany i wraz z charakterystyką Laureata będzie dostępny w specjalnej części strony www Forum – galerii „Złotych wykładów”. Przedsięwzięcie to uzyskało Patronat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, natomiast jego Patronami były firmy GPW Tech i Orange Polska.

    W sesji o Kluczowych projektach w administracji dr Dominik Rozkrut, prezes GUS zaprezentował nowatorskie i unikatowe w skali światowej rozwiązania, umożliwiające „bezpapierową” realizację spisu powszechnego 2020, realizowanego w warunkach pandemii.

    Przemysław Koch, pełnomocnik ministra finansów ds. informatyzacji na przykładzie integracji rozliczeń podatkowych omówił kolejne etapy transformacji cyfrowej w Ministerstwie Finansów.

    Włodzimierz Owczarczyk, członek zarządu ZUS mówił o skutecznej transformacji działania ZUS w odpowiedzi na „lockdown” i inne wyzwania w czasie epidemii, a także o zupełnie nowych zadaniach, jak obsługa m.in. 10 mln wniosków o pomoc w ramach tarczy czy obsługi bonu turystycznego i związanych z tym transakcji płatniczych.

    Krzysztof Bonicki i Mariusz Komorowski z PKO Bank Polski mówili o usługach chmurowych, wspomagających transformację cyfrową w Banku. Sesję zakończyła prezentacja Dominika Rogowieckiego z Urzędu m.st. Warszawy – zastosowania narzędzi Business Intelligence w finansach publicznych, na przykładzie budżetu m.st. Warszawy.

    Sesji ubezpieczeniowej, tym razem zatytułowanej Zaawansowane narzędzia stymulujące i chroniące procesy biznesowe w ubezpieczeniach, już po raz ósmy patronował Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Otwierając sesję dr hab. Wojciech Bijak z UFG podkreślił, że wszystkie projekty UFG, o których mówiono na Forum zostały zrealizowane i wspomagają codzienną działalność zakładów ubezpieczeniowych, obsługując m.in. 80 mln zapytań kierowanych do UFG miesięcznie. O nowych usługach – ID UFG i Token UFG – wspierających potwierdzenie tożsamości w sektorze ubezpieczeniowym mówił Andrzej Parafian z UFG. System oceny ryzyka ubezpieczeniowego eSCOR przedstawił Mateusz Sobeczek z DahliaMatic. Sesję zakończyła prezentacja Zbigniewa Świerczyńskiego z MILSTAR o Cyberincydentach, minimalizacji ryzyka ich wystąpienia oraz doskonaleniu metodyki obsługi w przypadku ich zaistnienia.

    W sesji Architektura i technologie w infrastrukturze informacyjnej państwa, o cyfrowej transformacji działalności firmy pod presją pandemii mówili Daniel Olejniczak i Tomasz Kozłowski z firmy Bonair, która była partnerem tej sesji. Z ich doświadczeń wynika, że liderem cyfryzacji w firmach jest ostatnio COVID-19, a nie CIO, CTO czy CEO. Mówiąc o technologiach i systemach nie wolno zapominać o tzw. aspekcie ludzkim. Arkadiusz Wójcik z Asseco Poland podkreślał, jakie znaczenie mają rozwiązania IT dla Państwa w czasie kryzysu i mówił o czynnikach sukcesu, kiedy projekt informatyczny zamienia się w wyścig z czasem. Dzięki otwartej architekturze i elastyczności swoich systemów, ZUS wspierany przez firmy informatyczne zrealizował zadania, wynikające z tarcz antykryzysowych, mimo tego, że ustawy miały w praktyce zerowy okres vacatio legis.

    Joanna Gospodarczyk z Urzędu m.st. Warszawy omówiła projekt Eduwarszawa.pl, dotyczący transformacji cyfrowej zadań oświatowych w Warszawie, wspomagającej m.in. zdalną edukację we wszystkich szkołach w Warszawie.

    Sesję tę zakończyły rozważania Pawła Pisarczyka z Atende Software na temat modeli zarządzania rozproszonym wytwarzaniem i konsumpcją energii elektrycznej. Jako najważniejsze bariery rozwoju w tej dziedzinie wskazał nadal obowiązujące, przestarzałe regulacje prawne.

    Sesję Cyberbezpieczeństwo procesów informacyjnych otworzył Krzysztof Silicki, z-ca dyrektora NASK PIB, dyrektor ds. cyberbezpieczeństwa i innowacji, prezentując doświadczenia i wnioski po dwóch latach funkcjonowania ustawy Krajowy System Cyberbezpieczeństwa. W tym czasie powstały m.in. dodatkowe przepisy sektorowe, nieprzerwanie rozszerza się katalog wyzwań, opracowano także narodowe standardy cyberbezpieczeństwa chmur obliczeniowych wspólnej infrastruktury informacyjnej państwa (WIIP). Ewidentnym efektem działania ustawy jest wzrost liczby zgłaszanych incydentów naruszenia bezpieczeństwa – 6,5 tys. w 2019 roku. Wystąpienie zakończył apelem o aktywne uczestnictwo branży w opiniowaniu nowelizacji ww. ustawy.

    Doświadczenia z wdrażania systemu zarządzania tożsamością w różnych firmach i urzędach przedstawił Sławomir Szydłowski z firmy Comp. Praktyka pokazuje, że bardzo czasochłonnym elementem jest ustalenie schematów uprawnień poszczególnych grup pracowników i pojedynczych osób, które musi zdefiniować użytkownik systemu.
    Sesję zakończyła prof. Grażyna Szpor z Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Telekomunikacja i Cyberbezpieczeństwo, omawiając problemy pojęciowe i kompetencyjne cyberbezpieczeństwa.

    Pierwszy dzień wirtualnych obrad Forum zakończył panel dyskusyjny „Analityka danych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji” moderowany przez przez dra hab. Marcina Paprzyckiego, prof. IBS PAN. Uczestnikami dyskusji byli: Patryk Choroś – SAS Institute, Marek Gajewski – Urząd Patentowy RP, Robert Kroplewski – Ministerstwo Cyfryzacji, Andrzej Sarnowski – Centrum e-Zdrowia. Dyskutowano w tej dziedzinie m.in. o źródłach danych, ich gromadzeniu i bezpiecznym udostępnianiu (wirtualne składnice danych, block chain), o danych w i dla administracji publicznej (np. publicznie dostępne www.data.gov.pl), o powstającej strategii AI w Polsce i braku kadr w tej dziedzinie.

    Drugi dzień obrad rozpoczęła sesja Forum Młodych Mistrzów. Witold Wieteska, przewodniczący jury Konkursu Młodych Mistrzów, przedstawił wyniki Konkursu Młodych Mistrzów, w którym do finału zakwalifikowano 28 prac z 11 uczelni. Nagrodzono 14 prac – pełna lista nagród i laureatów dostępna jest na stronie www.forumti.pl. Konkurs odbył się pod Patronatem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Organizacja Konkursu tradycyjnie została wsparta finansowo przez Narodowy Bank Polski w ramach programu edukacji ekonomicznej. Partnerami sesji i Konkursu Młodych Mistrzów byli: Atende Software, Centrum e-Zdrowia i NASK Państwowy Instytut Badawczy.

    Jak w 7 minut do swojej idei, projektu czy produktu przekonać potencjalnego odbiorcę klienta – radził Młodym Mistrzom w specjalnym wystąpieniu bezpośrednio z Brukseli – dr Wojciech Wiewiórowski – Europejski Inspektor Ochrony Danych.

    W sesji Systemy zarządzania dokumentacją elektroniczną w administracji publicznej, której honorowym patronem był Bohdan Paszkowski, Wojewoda Podlaski, odbyły się dwie prezentacje.

    Mariusz Madejczyk, dyrektor Oddziału NASK w Białymstoku, pełnomocnik Wojewody Podlaskiego ds. informatyzacji prezentował stan realizacji projektu EZD RP – jednolitego, chmurowego systemu EZD, będącego własnością skarbu państwa. Projekt EZD RP podmiotowo obejmuje swoim zasięgiem administrację rządową RP (styczeń 2022), natomiast system EZD RP, będący efektem projektu, wraz z innymi produktami będzie dostępny dla całej administracji publicznej (2022/2023). Pilotażowe uruchomienie w 16 jednostkach administracji rządowej planowane jest na październik 2020.

    Magdalena Sawicka, zastępca dyrektora Oddziału NASK w Białymstoku, omawiała program rozwoju systemu EZD PUW. Od roku 2011 EZD PUW wdrażany jest w administracji rządowej RP jako jednolity system. Obecnie ma 1524 wdrożenia i ponad 92,5 tys. użytkowników w całym kraju.

    Omówiono nowo udostępnione moduły systemu: e-faktury, podpis e-Dowodem, paczka administracyjna i migracyjna, podpis xml za pomocą profilu zaufanego. Zapowiedziano także nowe moduły m.in. eDoręczenia integracja z ADE, dostosowanie do potrzeb Prokuratorii Generalnej, zastosowanie sztucznej inteligencji.

    Sesja Forum Nowych Idei, organizowana przez Polską Izbę Informatyki i Telekomunikacji, w całości poświęcona była dwóm tematom: Rynkowi telekomunikacyjnemu w analizie PIIT oraz ocenie stanu i perspektyw sieci 5G. Sesję rozpoczął Borys Stokalski z PIIT prezentacją nt. wykorzystania technologii 5G, następnie Aleksander Jakubczak z Huawei omówił stan obecny i różne scenariusze przyszłości 5G w Polsce, a Robert Kuźmiak z IDC Polska zaprezentował szanse, jakie dla rozwoju gospodarki stwarzają technologie 5G. Sesję zakończyła dyskusja nt. „Rozwój sieci 5G: raport z placu budowy”, moderowana przez Borysa Stokalskiego, w której uczestniczyli: Mariusz Busiło – Ekspert PIIT, Aleksander Jakubczak – Huawei, Marek Lipski – Ekspert PIIT, Jarosław Smulski – IDC Polska.

    Obrady Forum tradycyjnie zakończył Kocioł dyskusyjny zatytułowany – „Czy i jak doświadczenia pandemii zmienią wizję i pragmatykę cyfrowej transformacji państwa”. Dyskusję moderował Borys Stokalski, a swoimi doświadczeniami dzielili się: Hubert Gniadowicz – zastępca dyrektora departamentu informatyzacji w ministerstwie finansów, Adam Marciniak – wiceprezes zarządu PKO Banku Polskiego, Włodzimierz Owczarczyk – członek zarządu ZUS, Michał Przymusiński – dyrektor departamentu rozwoju usług w ministerstwie cyfryzacji.

    Ostatnim punktem programu Forum było wręczenie nagród „Złotego Herolda II stopnia”. Tegorocznymi laureatami nagrody zostali: Przemysław Koch – ministerstwo finansów, Adam Marciniak – PKO Bank Polski oraz instytucjonalnie PKO Bank Polski i Wojskowa Akademia Techniczna.

    Zamykając obrady XXVI Forum Teleinformatyki, prof. WAT Bolesław Szafrański, Przewodniczący Rady Programowej Forum, życzył wszystkim, by kolejna XXVII edycja Forum mogła się odbyć w tradycyjnych, konferencyjnych warunkach.

    Komitet Honorowy tegorocznego Forum tworzyli: Marek Zagórski – Minister Cyfryzacji, Anna Trzecińska – Wiceprezes NBP, prof. dr hab. Jan Madey – Uniwersytet Warszawski, Wiesław Paluszyński – Prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego, dr inż. Andrzej Dulka – Prezes Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, dr hab. inż. Bolesław Szafrański – Profesor WAT i Przewodniczący Rady Programowej Forum.

    Honorowymi Patronami XXVI Forum byli: Ministerstwo Cyfryzacji, Narodowy Bank Polski, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, Prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego i NASK Państwowy Instytut Badawczy.

    Partnerami XXVI Forum byli: Microsoft – złoty partner, Asseco Poland – srebrny partner.

    Patronami medialnymi byli: BrandsIT.pl, CyberDefence24, Gazeta Ubezpieczeniowa, ITWIZ.pl i Pismo Samorządu Terytorialnego WSPÓLNOTA.

    Organizatorami Forum byli: BizTech Konsulting SA i Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji.

  • Dr hab. Dominik Batorski i Kazimierz Schmidt laureatami 19. edycji Nagrody im. Marka Cara

    Dr hab. Dominik Batorski i Kazimierz Schmidt laureatami 19. edycji Nagrody im. Marka Cara

    Dr hab. Dominik Batorski, socjolog i analityk danych w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) Uniwersytetu Warszawskiego, wykładowca na studiach podyplomowych na wielu uczelniach i Kazimierz Schmidt, Radca Ministra w Departamencie Zarządzania Systemami w Ministerstwie Cyfryzacji zostali laureatami tegorocznej Nagrody im. Marka Cara, tragicznie zmarłego, pomysłodawcy Forum Teleinformatyki. Nagroda przyznawana jest za wybitne osiągnięcia w tworzeniu warunków dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego.

    Nagrodę wręczono w trakcie otwarcia obrad XXVI Forum Teleinformatyki, które odbywało się online w dniach 24-25 września.

    Nagroda im. Marka Cara – tragicznie zmarłego w 1997 roku, pomysłodawcy i pierwszego Przewodniczącego Rady Programowej Forum oraz aktywnego popularyzatora nowoczesnych technologii w życiu społecznym – jest wręczana na Forum Teleinformatyki od 2002 roku. Wliczając tegorocznych laureatów, Nagrodą wyróżniono już 35 osób. Nagrodę przyznaje Kapituła, którą tworzą m.in. laureaci Nagrody z poprzednich lat (pełny skład Kapituły i regulamin Nagrody: www.forumti.pl).

    Ideą Nagrody jest wyróżnienie wybitnych osiągnięć w tworzeniu warunków dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce.

    Laureaci. W tajnym głosowaniu Kapituła zdecydowała, że laureatami tegorocznej, dziewiętnastej edycji Nagrody im. Marka Cara są:

    Dr hab. Dominik Batorski
    Dr hab. Dominik Batorski

    Dr hab. Dominik Batorski, socjolog i analityk danych (data scientist) łączący pracę naukową, w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) na  Uniwersytecie Warszawskim, z działalnością doradczą, popularyzatorską i biznesową. Członek Zarządu Sotrender, Zajmuje się tematami uczenia maszynowego oraz społecznych implikacji rozwoju sztucznej inteligencji. Animuje społeczność osób zajmujących się pracą z danymi i uczeniem maszynowym, organizator meetupów Data Science Warsaw. Jako ekspert wielokrotnie doradzał jednostkom administracji rządowej i samorządowej, kierował przygotowywaniem ekspertyz oraz uczestniczył w tworzeniu kilku Strategii (w tym Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego w Polsce do 2020 roku) i Programów Operacyjnych (zwłaszcza POPC), a także Narodowego Planu Szerokopasmowego i jego aktualizacji. Był członkiem Rady ds. Informatyzacji (2011-2013) i Rady ds. Cyfryzacji (2016- 2018). W 2008 r. odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi za działania na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce.
    Od ponad 16 lat zajmuje się analizą dużych danych zbieranych przez serwisy internetowe i firmy telekomunikacyjne. Prowadzi zajęcia na studiach podyplomowych, związanych z data science na UW, SGH, ALK, Politechnice Warszawskiej i Białostockiej.
    Nagrodę przyznano m.in. za:
    §  badania nad rozwojem społeczeństwa informacyjnego w Polsce.

    Kazimierz Schmidt
    Kazimierz Schmidt

    Kazimierz Schmidt – Radca Ministra w Departamencie Zarządzania Systemami w Ministerstwie Cyfryzacji. Zwolennik, propagator i praktyk zastępowania informacji utrwalanej na papierze odpowiednio uporządkowaną informacją zapisaną elektronicznie. Od początku pracy zawodowej do dziś, ma do czynienia z gromadzeniem i zarządzaniem zasobami informacyjnymi o najróżniejszym charakterze, a od 18 lat związany z informatyzacją administracji publicznej. Był ekspertem merytorycznym Ministerstwa Cyfryzacji w pracach kilkoma ustawami m.in. usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej, o doręczeniach elektronicznych (obecnie w Sejmie). Ostatnio opiekun merytoryczny projektu rozporządzenia w sprawie profilu zaufanego i podpisu zaufanego. Autor kilkudziesięciu artykułów dotyczących archiwów audiowizualnych, digitalizacji dokumentów oraz zasad zarządzania dokumentacją elektroniczną, przepisów kancelaryjnych, uwzględniających istnienie dokumentacji w postaci elektronicznej, zasad podpisywania i doręczenia dokumentów elektronicznych.
    Nagrodę przyznano m.in. za:
    §  wieloletnią działalność publikacyjną, szkoleniową i dydaktyczną, ukierunkowaną na tworzenie warunków sprzyjających powstawaniu społeczeństwa informacyjnego;
    §  wytrwałe propagowanie znaczenia informacji przekazywanej drogą elektroniczną, tworzenie aktów prawa likwidującego archaiczne bariery w elektronizacji przestrzeni informacyjnej;
    §  aktywne działanie, które w znaczącym stopniu umożliwiło przyspieszone włączanie mechanizmów uwierzytelniania osób fizycznych w relacjach z administracją publiczną.

    Nominowanymi do tegorocznej Nagrody im. Marka Cara byli także:

    ·      prof. dr hab. Jacek Gołaczyński – Kierownik Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej (CBKE) jednostki naukowo-badawczej, działającej w ramach Uniwersytetu Wrocławskiego.

    ·      dr hab. inż. Andrzej Jaszkiewicz, prof. Politechniki Poznańskiej –  Dziekan Wydziału Informatyki i Telekomunikacji Politechniki Poznańskiej.

    ·      Jakub Szamałek – pisarz, scenarzysta studia CD Projekt RED (producent serii gier „Wiedźmin”).

    Kim był Marek Car? Marek Car był pełnym energii i pomysłów człowiekiem, który zawsze czynnie uczestniczył w kreowaniu rzeczywistości, również branży informatycznej w Polsce. Z wykształcenia dziennikarz, wielką wagę przywiązywał zawsze do rzetelnej informacji. Był pomysłodawcą, realizatorem i bardzo aktywnym uczestnikiem wielu przedsięwzięć. Dziś trudno je wszystkie wyliczyć. Wśród najważniejszych należy wymienić: biuletyn Boss-Komputer, tygodnik Komputer wraz z jego rosyjską wersją, pierwsze węzły sieci FIDO w Rosji, Stowarzyszenie Rozwoju Systemów Otwartych, Polska Społeczność Internetu (PSI), Stowarzyszenie PRO, początki pierwszej akcji Internet dla Szkół (IdS), tygodnik Teleinfo. Ukoronowaniem dokonań Marka Cara było sprawowanie funkcji Pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów ds. Informatyki. Zainicjował wówczas proces instytucjonalnej standaryzacji informatyki publicznej w Polsce. Po zakończeniu pracy w rządzie, w połowie lat dziewięćdziesiątych, współtworzył jedną z pierwszych polskich firm – dostawców usług internetowych (ISP) – Polska OnLine, w której był odpowiedzialny między innymi za powstanie pierwszego polskiego portalu informacyjnego. To właśnie Marek Car był twórcą celnego rozwinięcia angielskiego skrótu WWW – Wszechnica Wiedzy Wszelakiej.

    Komitet Honorowy tegorocznego Forum tworzyli: Marek Zagórski – Minister Cyfryzacji, Anna Trzecińska – Wiceprezes NBP, prof. dr hab. Jan Madey – Uniwersytet Warszawski, Wiesław Paluszyński – Prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego, dr inż. Andrzej Dulka – Prezes Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, dr hab. inż. Bolesław Szafrański – Profesor WAT i Przewodniczący Rady Programowej Forum.

    Honorowymi Patronami XXVI Forum byli: Ministerstwo Cyfryzacji, Narodowy Bank Polski, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, Prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego, NASK Państwowy Instytut Badawczy.

    Partnerami XXVI Forum byli: Microsoft – złoty partner, Asseco Poland – srebrny partner.

    Fundatorem Nagrody im. Marka Cara był: SAS Institute

    Patronami medialnymi byli: BrandsIT.pl, CyberDefence24, Gazeta Ubezpieczeniowa, ITWIZ.pl i Pismo Samorządu Terytorialnego WSPÓLNOTA.

    Organizatorami Forum byli: BizTech Konsulting SA i Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji.

  • XXVI Forum Teleinformatyki: „System informacyjny państwa wobec globalnej transformacji cyfrowej”

    XXVI Forum Teleinformatyki: „System informacyjny państwa wobec globalnej transformacji cyfrowej”

    Epidemia COVID-19 dobitnie uwidoczniła, jak istotne znaczenie dla sprawnego funkcjonowania państwa ma dobrze zaplanowana, skutecznie i sprawnie realizowana cyfrowa transformacja wszelkich procesów wewnętrznych państwa oraz usług dla obywateli, w szczególności możliwość realizowania ich w sposób zdalny. Tym aspektom cyfrowej transformacji poświęcone będą tegoroczne, po raz pierwszy prowadzone wirtualnie, obrady Forum Teleinformatyki.

    Dwudniowy program Forum obejmuje: osiem sesji tematycznych, panel dyskusyjny poświęcony sztucznej inteligencji i zamykający Forum, kocioł dyskusyjny o wpływie pandemii na wizje i pragmatykę cyfrowej transformacji państwa.

    Po raz pierwszy, w 26-letniej historii Forum wydarzenia ostatnich dziewięciu miesięcy w tak wielkim stopniu wpłynęły na zmieniający się niemal do ostatniej chwili program Forum i treść wystąpień. Przeniesienie obrad w sferę wirtualną pozwoliło organizatorom na większą elastyczność w kształtowaniu programu.

    Forum tradycyjnie gromadzi najlepszych specjalistów i praktyków zaangażowanych w modernizację funkcjonowania państwa oraz umożliwia publiczną wymianę doświadczeń i poglądów poprzez czynny udział w dyskusjach panelowych. O niesłabnącym znaczeniu Forum, nie tylko w branży IT, najlepiej świadczy rekordowa liczba 510 uczestników ubiegłorocznej edycji. Zdecydowaną większość z nich stanowili przedstawiciele kadry zarządzającej i informatycznej administracji rządowej oraz samorządowej, biznesu, środowisk naukowych, stowarzyszeń społecznych i izb gospodarczych.

    Pierwszy dzień obrad – czwartek 24 września

    Forum otworzą: prezentacja Marka Zagórskiego – Ministra Cyfryzacji nt. Celów i działań wobec globalnej transformacji cyfrowej i „Złoty wykład” – „50 lat wspinaczki ku chmurom” prof. Jana Madeja z Uniwersytetu Warszawskiego, wygłaszane w sesji Forum zaproszonych gości.

    W sesji INFRASTRUKTURA INFORMACYJNA PAŃSTWA – STAN, WYZWANIA, PERSPEKTYWY KLUCZOWYCH PROJEKTÓW o spisie powszechnym 2020 w warunkach pandemii będzie mówił dr Dominik Rozkrut – prezes GUS. Transformację cyfrową Ministerstwa Finansów na przykładzie integracji rozliczeń podatkowych przedstawi Przemysław Koch, pełnomocnik ministra finansów ds. informatyzacji. Włodzimierz Owczarczyk z zarządu ZUS opowie o skutecznej transformacji działania ZUS w odpowiedzi na wyzwania w czasie epidemii COVID-19.

    O transformacji cyfrowej, wzmocnionej usługami chmurowymi w PKO BP, opowiedzą Jacek Cholc – Dyrektor Pionu Eksploatacji i Infrastruktury, PKO Bank Polski i Krzysztof Bonicki – Dyrektor Biura Rozwoju i Utrzymania Platformy DevOps, PKO Bank Polski.

    Sesję zakończy prezentacja wykorzystania zaawansowanych narzędzi Business Intelligence w finansach publicznych w dobie pandemii na przykładzie budżetu m.st. Warszawy, którą przedstawi Dominik Rogowiecki – Kierownik Zespołu Prognoz Wieloletnich i Modelowania Budżetowego Urzędu m.st. Warszawy.

    W odbywającej się pod patronatem Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego sesji ZAAWANSOWANE NARZĘDZIA STYMULUJĄCE I CHRONIĄCE PROCESY BIZNESOWE W UBEZPIECZENIACH, Andrzej Parafian z UFG będzie mówił o nowych usługach – ID UFG i Token UFG – wspierających potwierdzenie tożsamości w sektorze ubezpieczeniowym.

    Mateusz Sobeczek z DahliaMatic przedstawi system oceny ryzyka ubezpieczeniowego eSCOR. Sesję zakończy prezentacja Zbigniewa Świerczyńskiego z Milstar o Cyberincydentach i minimalizacji ryzyka ich wystąpienia oraz doskonaleniu metodyki ich obsługi w przypadku ich zaistnienia.

    W sesji INFRASTRUKTURA INFORMACYJNA PAŃSTWA – ARCHITEKTURA, TECHNOLOGIE, o cyfrowej transformacji działalności w sytuacji dynamicznych, wymuszonych zmian uwarunkowań funkcjonowania – na przykładzie wystąpienia pandemii będzie mówił Daniel Olejniczak z firmy Bonair, która jest partnerem tej sesji.

    O znaczeniu IT dla Państwa w czasie kryzysu i czynnikach sukcesu, kiedy projekt informatyczny staje się wyścigiem z czasem, opowie Arkadiusz Wójcik z Asseco Poland.

    Tematem wystąpienia przedstawiciela Urzędu m.st. Warszawy będzie wprowadzenie nowych narzędzi, wspomagających edukację we WSZYSTKICH szkołach w Warszawie wraz ze zdalnym nauczaniem.

    Sesję zakończy prezentacja Pawła Pisarczyka z Atende Software na temat rozważań, czy klastry energii i mikrosieci są przyszłością energetyki.

    Sesję CYBERBEZPIECZEŃSTWO PROCESÓW INFORMACYJNYCH otworzy Krzysztof Silicki, z-ca dyrektora NASK PIB, Dyrektor ds. Cyberbezpieczeństwa i Innowacji, prezentując doświadczenia i wnioski NASK-PIB po dwóch latach funkcjonowania ustawy Krajowy System Cyberbezpieczeństwa. Doświadczenia wdrożeniowe systemu zarządzania tożsamością przedstawi Sławomir Szydłowski z firmy Comp.

    Sesję zakończy prof. Grażyna Szpor z Sektorowej Rady ds. Kompetencji – Telekomunikacja i Cyberbezpieczeństwo, omawiając problemy pojęciowe i kompetencyjne cyberbezpieczeństwa.

    Pierwszy dzień obrad Forum zakończy panel dyskusyjny ANALITYKA DANYCH Z WYKORZYSTANIEM SZTUCZNEJ INTELIGENCJI, prowadzony przez dr. hab. Marcina Paprzyckiego, prof. IBS PAN.

    Drugi dzień obrad – piątek 25 września

    W drugim dniu Forum odbędą się trzy sesje.

    FORUM MŁODYCH MISTRZÓW – „Ekonomiczne aspekty informatyzacji państwa, cyfrowa modernizacja Polski”, na którym zostanie przedstawione podsumowanie i ogłoszenie wyników Konkursu Młodych Mistrzów. Projekt realizowany jest z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej. Sesja dofinansowana jest ze środków Narodowego Banku Polskiego. Partnerami sesji i Konkursu Młodych Mistrzów są: Atende Software, Centrum e-Zdrowia i NASK Państwowy Instytut Badawczy.

    Systemowi EZD RP do elektronicznego zarządzania dokumentacją w administracji poświęcona jest sesja SYSTEMY ZARZĄDZANIA DOKUMENTACJĄ ELEKTRONICZNĄ W ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ, której honorowym patronem jest Bohdan Paszkowski, Wojewoda Podlaski.

    Mariusz Madejczyk, dyrektor Oddziału NASK w Białymstoku, Pełnomocnik Wojewody Podlaskiego ds. informatyzacji będzie prezentował stan realizacji projektu EZD RP – prototyp rozwiązania, a Magdalena Sawicka, zastępca dyrektora Oddziału NASK w Białymstoku, Kierownik w Biurze Informatyki i Rozwoju Systemów Teleinformatycznych Podlaskiego Urzędu Wojewódzkiego w Białymstoku będzie omawiała program rozwoju systemu EZD PUW i pilotażowe rozwiązania: paczka administracyjna, sztuczna inteligencja, eDoręczenia i weryfikacja podpisów elektronicznych.

    Sesja FORUM NOWYCH IDEI, organizowana przez Polską Izbę Informatyki i Telekomunikacji, poświęcona będzie w całości tematowi: Rynek telekomunikacyjny w analizie PIIT, stan i perspektywy sieci 5G. Rozpocznie ją panel dyskusyjny „Rozwój sieci 5G: raport z placu budowy”, którego moderatorem będzie Borys Stokalski z PIIT, a następnie będą wystąpienia firmowe.

    Obrady Forum zakończy KOCIOŁ DYSKUSYJNY pt. „Czy i jak doświadczenia pandemii zmienią wizję i pragmatykę cyfrowej transformacji państwa”, moderowany przez Borysa Stokalskiego.

    Na Forum zostaną wręczone nagrody: im. Marka Cara (Fundatorem nagrody SAS Institute) i „Złotego Herolda”. Listę laureatów tych nagród z poprzednich lat można znaleźć: www.forumti.pl

    Komitet Honorowy tegorocznego Forum tworzą: Marek Zagórski – Minister Cyfryzacji, Anna Trzecińska – Wiceprezes NBP, prof. dr hab. Jan Madey – Uniwersytet Warszawski, Wiesław Paluszyński – Prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego, dr inż. Andrzej Dulka – Prezes Polskiej Izby Informatyki i Telekomunikacji, dr hab. inż. Bolesław Szafrański – Profesor WAT i Przewodniczący Rady Programowej Forum.

    Honorowymi Patronami XXVI Forum są: Ministerstwo Cyfryzacji, Narodowy Bank Polski, Rektor Uniwersytetu Warszawskiego i Prezes Polskiego Towarzystwa Informatycznego.

    Partnerami XXVI Forum są: Microsoft – złoty partner, Asseco Poland – srebrny partner.

    Patronami medialnymi są: BrandsIT.pl, CyberDefence24, Gazeta Ubezpieczeniowa, ITWIZ.pl i Pismo Samorządu Terytorialnego WSPÓLNOTA.

    Organizatorami Forum są: BizTech Konsulting SA i Polska Izba Informatyki i Telekomunikacji.

    Aktualne informacje o tegorocznym Forum oraz materiały z poprzednich edycji dostępne są na stronie: www.forumti.pl

  • 30. rocznica ustanowienia domeny krajowej .pl

    30. rocznica ustanowienia domeny krajowej .pl

    30 lipca 2020 roku przypada 30. rocznica ustanowienia domeny krajowej .pl. W 1990 roku, IANA, organizacja zarządzająca wówczas domenami najwyższego poziomu, dokonała wpisu oznaczenia „.pl” dla domeny krajowej przypisanej administracyjnie do Polski.

    Pierwszymi domenami w .pl były domeny edu.pl związane ze środowiskiem akademickim, a ich obsługa została powierzona Zespołowi Koordynacyjnemu NASK, działającemu w ramach Uniwersytetu Warszawskiego. W 1993 roku utworzony został NASK – jednostka badawczo-rozwojowa, który od tej chwili prowadził rejestr nazw domenie .pl.

    W 2008 roku liczba nazw aktywnych w DNS przekroczyła 1 milion, a ponad 95% z nich obsługiwanych było przez rejestratorów – Partnerów NASK. Trzy lata później liczba nazw w domenie .pl podwoiła się i przekroczyła 2 miliony. W 2015 roku obsługiwanych było już ponad 1 milion abonentów domeny.

    Domena .pl jest domeną pierwszego wyboru w Polsce, z największym udziałem w rynku. 7 na 10 domen rejestrowanych w Polsce to właśnie domeny .pl. W rankingu rejestrów europejskich plasuje się na 6 miejscu. Na koniec 2019 roku w Rejestrze widniało zaledwie 8 nazw z maksymalną liczbą 63 znaków, a średnia liczba znaków w nazwie wyniosła 11,06.

    Obecnie w Rejestrze domeny .pl jest prawie 2,5 miliona nazw, które obsługiwane są na rzecz 1,07 miliona abonentów.

  • Prognozy dla rynku data center w Polsce: certyfikacje obiektów

    Prognozy dla rynku data center w Polsce: certyfikacje obiektów

    Najnowsze badania PMR pokazują, że co trzecia firma byłaby gotowa do zapłaty wyższej ceny za usługi centrum danych posiadającego certyfikat. Nadal blisko dwie trzecie firm uważa, że certyfikacja nie przekonuje ich do zapłaty więcej za analogiczną usługę. W ciągu roku wyniki uległy poprawie na korzyść certyfikowanych obiektów.

    Z badań PMR realizowanych na potrzeby raportu „Rynek centrów danych w Polsce 2020. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2020-2025” wynika, że coraz więcej przedsiębiorstw zainteresowanych usługami data center pyta o certyfikaty, nawet jeśli jest to tylko dodatkowy ważny czynnik przy wyborze dostawcy, a nie kwestia o znaczeniu najważniejszym. Coraz częściej też nie wystarcza samo stwierdzenie dostawcy, że obiekt spełnia określone normy, ale audyt nie został przeprowadzony.

    Z danych PMR wynika, że mamy obecnie w Polsce już sześć komercyjnych obiektów, które mogą się pochwalić oficjalnie przyznanymi certyfikatami Tier/Rated – dwa zostały wydane przez Uptime Institute (Tier III) i cztery są gwarantowane przez ANSI/TIA (Rated 3 i 4). Dodatkowo dwa podmioty uzyskały inne certyfikaty: PN-EN50600 i EPI-DOCS.

    Procesy certyfikacyjne w Polsce zapoczątkowały parki technologiczne. Park Naukowo-Technologiczny Euro Centrum (obecnie 3S) jako pierwszy w Polsce uzyskał certyfikat w zakresie dokumentacji Uptime Institute Tier III, oficjalnie potwierdzający stosowne standardy bezpieczeństwa, niezawodności i dostępności zagwarantowanej na poziomie 99,982% dla swojego ośrodka data center, zlokalizowanego w budynku pasywnym w Katowicach.

    Jako drugi ścieżkę certyfikacji – również na poziomie Tier III – podjął inny ośrodek zlokalizowany w parku technologicznym w Toruniu – Exea (TARR Centrum Innowacyjności). Obecnie jest to jedyny obiekt w kraju, który posiada stosowny certyfikat stopnia drugiego, który obejmuje już nie tylko dokumentację projektową, ale również samo centrum danych.

    Na najwyższy poziom z możliwych zdecydował się natomiast Beyond.pl. W listopadzie 2016 r. firma dla swojego nowego obiektu (Data Center 2) jako pierwszego CPD nie tylko w Polsce, ale w tej części Europy, otrzymała oficjalny status Rated 4 ANSI/TIA-942:2014 Certified. Rating 4 to najwyższy z możliwych do uzyskania poziom certyfikacji centrum danych. Certyfikat został wydany na trzy lata – od listopada 2016 r. do listopada 2019 r. Certyfikat został z sukcesem prolongowany na kolejne trzy lata do roku 2023.

    Kolejna certyfikacja, uzyskana na początku 2019 r., dotyczy serwerowni, która mieści się w  budynku Parku Naukowo-Technologicznego w Opolu. Serwerownia otrzymała certyfikat Rated 3 (wg. Normy ANSI/TIA 942). Proces certyfikacji poprzedzony był testami trwającymi kilka tygodni, podczas których sprawdzono poprawność działania systemów. Jak podaje PNT jedną z form zabezpieczenia jest mini elektrownia znajdująca się na tyłach budynku, o mocy 1,2 MW. Serwerownia wykorzystuje dwa systemy klimatyzacji, opartej o adiabatykę i powietrze zewnętrzne. Wartość inwestycji wraz z certyfikacją wyniosła blisko 20 mln zł.

    Dwie najnowsze informacje odnośnie certyfikowanych obiektów w naszym kraju pochodzą z I kw. 2020 r. Certyfikatami Rated 3 dla dokumentacji projektowej pochwaliły się w krótkim czasie NASK SA (dla otwartego w ubiegłym roku CPD Praga-Pn) oraz T-Mobile Polska, dla planowanej inwestycji w nowe centrum danych w Warszawie.