Tegoroczne spotkania liderów państw G7 we Francji oraz konferencja VivaTech w Paryżu odbywają się w cieniu jednego pytania: jak Europa może rozwijać sztuczną inteligencję, nie uzależniając się od technologii z USA. Dyskusję dodatkowo zaostrzyła niedawna decyzja amerykańskich władz o ograniczeniu dostępu zagranicznych użytkowników do najbardziej zaawansowanych modeli AI firmy Anthropic.
Sprawa stała się symbolem szerszego problemu. Europejskie firmy i instytucje inwestują miliardy euro w rozwój sztucznej inteligencji, ale nadal opierają się głównie na amerykańskich usługach chmurowych, układach scalonych i modelach językowych. W praktyce oznacza to, że kluczowe elementy infrastruktury pozostają poza kontrolą Europy.
Właśnie dlatego pojęcie „suwerenności technologicznej” stało się jednym z głównych tematów zarówno podczas obrad G7 w Évian, jak i na VivaTech, gdzie spodziewanych jest ponad 180 tys. uczestników. W rozmowach biorą udział przedstawiciele OpenAI, Google, Anthropic oraz francuskiego Mistrala, uznawanego za najpoważniejszego europejskiego konkurenta amerykańskich firm AI.
Francja od kilku lat konsekwentnie promuje budowę własnego ekosystemu technologicznego. Komisja Europejska rozwija z kolei projekty związane z tzw. gigafabrykami AI oraz dużą infrastrukturą obliczeniową, które mają zapewnić regionowi większą niezależność w dostępie do mocy obliczeniowej.
Eksperci zwracają jednak uwagę, że całkowite uniezależnienie się od amerykańskich dostawców nie będzie łatwe ani szybkie. Europejskie alternatywy w obszarze chmury czy AI są często droższe, a pod względem skali i dojrzałości rynku pozostają w tyle za konkurentami z USA.
Coraz częściej pojawia się więc pogląd, że celem nie powinno być zastąpienie jednej technologii inną, lecz budowa bardziej odpornego modelu współpracy. W takim podejściu europejskie firmy rozwijałyby własne kompetencje w kluczowych obszarach, jednocześnie korzystając z globalnych partnerstw tam, gdzie przynosi to największe korzyści.
Wydarzenia ostatnich dni pokazały jednak, że kwestia dostępu do zaawansowanej AI przestała być wyłącznie tematem biznesowym. Dla Europy staje się coraz bardziej zagadnieniem związanym z bezpieczeństwem gospodarczym i strategiczną autonomią.
