Rząd przyjął rekomendacje dotyczące zwiększania udziału krajowych firm w strategicznych inwestycjach (przetargach). Dokument przygotowany przez Ministerstwo Aktywów Państwowych podpisał we wtorek premier Donald Tusk, określając go jako pierwszy w historii Polski zestaw dobrych praktyk wspierających tzw. local content.
Rekomendacje mają pomóc spółkom z udziałem Skarbu Państwa w większym wykorzystaniu krajowych dostawców i wykonawców podczas realizacji dużych projektów inwestycyjnych. Choć dokument nie ma charakteru obowiązującego prawa, premier wyraził nadzieję, że wypracowane rozwiązania będą stosowane również przez sektor prywatny.
Przygotowany przez resort aktywów państwowych kodeks „Dobre praktyki w zakresie zwiększenia przez spółki z udziałem Skarbu Państwa udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych” powstał w odpowiedzi na zmieniające się podejście do polityki gospodarczej na świecie. Ministerstwo wskazuje, że coraz więcej państw aktywnie wspiera rozwój własnych łańcuchów dostaw i krajowych przedsiębiorstw.
Dokument dotyczy zamówień realizowanych poza zakresem ustawy Prawo zamówień publicznych. Definiuje także pojęcie local content jako wartość towarów i usług dostarczanych przez podmioty krajowe. Na potrzeby oceny opracowano system kryteriów i wag, który pozwala określić stopień związania przedsiębiorstwa z polską gospodarką.
Największe znaczenie przypisano strukturze właścicielskiej. Kryterium posiadania właściciela i grupy kapitałowej zlokalizowanych w Polsce odpowiada za 25 proc. końcowej oceny. Rezydencja podatkowa i odprowadzanie podatków w Polsce mają wagę 15 proc., natomiast udział krajowych przychodów w działalności firmy odpowiada za 10 proc. Ostatecznie przedsiębiorstwo może uzyskać ocenę od 0 do 100 proc., odzwierciedlającą jego lokalny charakter.
Rekomendacje obejmują cały cykl inwestycyjny – od planowania po monitoring realizacji projektów. Jednym z kluczowych elementów jest wcześniejsze informowanie rynku o planowanych postępowaniach zakupowych, co ma dać polskim firmom więcej czasu na przygotowanie ofert i budowanie kompetencji niezbędnych do udziału w dużych projektach.
Autorzy dokumentu zachęcają również do organizowania spotkań informacyjnych i tzw. dni dostawców. W procesie oceny wykonawców rekomendowane jest uwzględnianie doświadczenia przy podobnych inwestycjach oraz ostrożne podejście do ofert opartych na rażąco niskiej cenie.
Założenia wpisują się w szerszą strategię wzmacniania krajowych łańcuchów dostaw w sektorach uznawanych za strategiczne, takich jak energetyka, infrastruktura czy obronność. Jednocześnie rząd podkreśla, że local content nie oznacza zamykania rynku na zagranicznych partnerów, lecz większe wykorzystanie potencjału polskich przedsiębiorstw przy realizacji inwestycji o kluczowym znaczeniu dla gospodarki.
